Article

در معادن لعل افغانستان کندنکاری های خودسر جریان دارد

کابل (پژواک، ١٣ اسد٩٣): معادن لعل در افغانستان به پیمانۀ زیاد وجود دارد؛ اما هیچ یک از این معادن با شرکتى قرارداد نشده و در ولایت های بدخشان و کابل، توسط مردم محل به شکل خودسر کندنکاری ميشود.

به اساس معلومات ریاست معادن بدخشان، کارشناسان معادن و منابع انترنتی؛ معادن لعل در ولسوالی های اشکاشم، خاش، کشکان و شغنان ولایت بدخشان و همچنان در قریه های وارمنکای، لعل پور، می خلوت، لوی کان، نوی کان، چونگی، تغارچه، کارنوپارا، جونی قلعه، چاک، پهره دارخانه و سپای مربوط منطقۀ جگدلک ولسوالی سروبی کابل وجود دارد.

سرمحقق دکتور نجم الدین ترین معاون اکادمی علوم افغانستان و کارشناس معادن گفت: "لعل یک نوع منرال است که به نام اشپینل هم یاد شده، از جمله رنگهايی که به آن لعل خطاب میکنند، رنگ سرخ، گلابی و بنفش بوده که این رنگها را می توان احجار قیمتی هم یاد کرد؛ اما انواع دیگر آن نظر به مداخلات بعضی عناصر به رنگهای آسمانی، سبز، قهوه یی و سفید هم پیدا میشود که این نوع رنگ ها از جمله احجار نیمه قیمتی محسوب میشوند."

ترین افزود: هرچند لعل از خانوادۀ ياقوت محسوب ميشود؛ اما از بابت ساختار و رنگ، با ياقوت تفاوت داشته و معادن این دو منرال (لعل و یاقوت) در طبيعت به شکل همجوار قرار دارند.

وی درادامه صحبتهايش با آژانس خبرى پژواک افزود: "برعلاوۀ اینکه منرال لعل در جواهرات به کار گرفته میشود؛ بنا به خاصیت، رنگ سرخ، داشتن جلایش و درجۀ سختی آن، در تکنالوژی به خصوص اقمار مصنوعی و استفادۀ شعاع لایزر نیز مورد استفاده قرار ميگيرد."

به گفتۀ این معدن شناس، استخراج لعل، ساده است؛ زمانیکه ساحۀ منرال لعل توسطه معدنچيان مشخص شود، با استفاده از دینامیت ها (مواد انفجاری، باروت و غیره) ساحات مذکور انفجار داده میشود و بعداً دانه ها خود به خود آشکار میشود.

بدخشان در شمالشرق افغانستان؛ با داشتن معادن لعل، در جهان هویت تاریخی دارد. این ولایت در سال ۱۸۹۶ميلادى بین دو امپراتوری (بریتانیا و روسیه تزاری) به دو بخش تقسیم گردید؛ یک بخش این ولایت تحت نام "بدخشان روسیه" از بدخشان امروزی افغانستان به مرکزیت فیض آباد جدا گردید که پس از اعلام استقلال تاجکستان، این منطقه مربوط به تاجکستان شده و امروز به نام بدخشان تاجکستان یاد می گردد.

سرمحقق دکتور نجم الدین ترین، گفت که در زمان حکومت سردار محمد داود خان، وزارت پلان افغانستان از موجودیت معادن لعل در ولایت بدخشان تذکر داد؛ اما بنا به تقسیم بندی سرحدات میان افغانستان و تاجکستان، موقعیت معدن لعل را مشخص نکرده بود؛ به منظوریکه معادن "لعل" در گذشته ها مربوط به افغانستان بود و در سال ۱۸۹۷ميلادى، این ساحه مربوط به کشور روسیه یا تاجکستان شده است.

موصوف افزود که چون معدن لعل بدخشان، از معادن مشهور افغانستان به شمار میرود و هرچند به شکل محلی در یک نقطه پدید آمده؛ اما باید گسترش داشته باشد. چون به باور وى؛ معادن از نگاه تشکیلات خود هميشه دارای گسترش میباشند.

ترين علاوه کرد که موجودیت معادن لعل در مناطق اشکاشم، اطراف بهارک و منطقهۀ زردیو، در پروسه کارهای جیولوژیکی پیدا و علایم منرال لعل، تثبیت شده است.

یک کارمند ریاست معادن ولایت بدخشان با خودداری از ذکر نامش، به آژانس خبری پژواک گفت: "معادن لعل که درمنطقۀ غاران میان ولسوالی های شغنان و اشکاشم در ۱۳۰ کیلومتری شهر فیض آباد بدخشان موقعیت دارد، در حال حاضر توسط قوماندانان محلی و مردم به گونۀ خودسر کندنکاری میشود."

وى افزود که یک پارچۀ  کوچک لعل، نظر به کیفیت آن در بازار آزاد الی ۵۰۰۰ دالر امريکايى فروش ميشود.

درعين حال، یک کارمند ریاست فوایدعامۀ ولایت بدخشان که همچنان از گفتن نامش ابا ورزيد، به آژانس خبری پژواک گفت: "معادن لعل این ولایت، تحت تصرف قوماندان امنيۀ بهارک به نام قاری عبدالودود قرار دارد و از چندین سال به این طرف، به شکل غیرقانونی قاچاق میشود."

وى درادامه افزود دو معدن لعل که در منطقۀ خاش بدخشان موقعیت دارد، توسط ذکریا سودا وکیل مردم بدخشان در ولسی جرگه، با یک شرکت قرارداد شده است.

به گفتۀ این کارمند ریاست فوایدعامۀ بدخشان؛ لعلی که از این معادن استخراج می گردد، ۷ فيصد آن به نام ماليه  به دولت پرداخت ميگردد و٩٣ درصد آن، به اين وکيل پارلمان تعلق ميگيرد؛ چونکه به گفتۀ ذکريا تمامى مصارف استخراج این معدن را وى تاديه ميدارد.

اين منبع همچنان خاطرنشان کرد که تاکنون این شرکت از سوی وزارت معادن بدخشان، جواز فعالیت کار در معادن را به دست نیاورده است.

نیلوفر ابراهیمی نمایندۀ مردم بدخشان در ولسی جرگه تاييد کرد که تمامى معادن ولایت بدخشان، نه تنها در این اواخر، بلکه از سالها قبل به شکل غیرفنی استخراج ميشوند.

خانم ابراهيمى به پژواک گفت: "استخراج اين معادن به حیث یک منبع عایداتی، در مقطع زمانی برای جناح هایی که در آنجا دسترسی داشته اند، چه در زمان جهاد و چه در جریان ده سال اخیر، صورت گرفته است."

وى ادعا کرد که حدود ۴هزار طالب جنگجو که در حال حاضر در ولایت بدخشان مستقراند، از طریق همین معادن تمویل میشوند.

وی بااظهارنگرانى گفت: "مه به عنوان یک شهروند ولایت بدخشان، هیچگاه نشنیده ام که معادن این ولایت، به شکل فنی و قانونی استخراج شده، به بهره برداری سپرده شود."

خانم ابراهیمی به این باور است که در استخراج و قاچاق معادن بدخشان، نه تنها افراد بلندرتبه و قدرتمندان اين ولايت دست داشته اند، بلکه در سطح کشور، مافیای افغانستان دخیل در این قضیه اند.

موصوف افزود که درحال حاضر نيز لاجورد، طلا، بیروچ و لعل دراين ولايت به صورت مافیایی استخراج شده و در راه های مختلف به مصرف میرسند.

به باور شمارى از کارشناسان عرصۀ معادن؛ معادن لعل ولایت بدخشان، اکثراً دارای حجم ثابت نبوده و مردم میتوانند با استفاده از وسایل ابتدایی، به گونۀ خودسرانه از آن استخراج کنند.

اکبر خان رییس معادن و پطروليم ولایت بدخشان نیز کندنکاری خودسر در معادن لعل این ولایت را پذیرفته، به آژانس خبری پژواک گفت: "از گذشته ها به این طرف، معادن لعل بدخشان تحت پوشش ریاست بدخشان و نیروهای دولتی نبوده است."

درعين حال وى افزود که وزارت معادن، چهار ماه قبل به منظور ایجاد زمینۀ کاری برای مردم، کاهش فقر و تحت چتر درآوردن فعالیت های معدنکاری، به ریاست معادن ولایت بدخشان وظيفه سپرد تا به مردم اجازۀ کندنکاری در معادن را بدهد.

رییس معادن بدخشان افزود که در پى تصميم وزارت معادن کشور؛ معدن لعل غاران بدخشان که قبلاً به شکل غیرقانونی استخراج می شد، حالا به توافق ریاست معادن و شورای محل، با شخصی به نام عبدالله باسعد قرارداد شده است.

برعلاوۀ ولایت بدخشان، به اساس معلومات کارشناسان عرصۀ معادن؛ در منطقۀ جگدلک ولسوالی سروبی ولایت کابل نیز معادن لعل، از سال های زیاد به اینطرف به گونۀ غیرحرفه ای و خودسر کندنکاری میشوند.

 به گفتۀ دکتور نجم الدین ترین؛ معدن لعل جکدلگ که درجوارمعادن یاقوت در ولسوالی سروبی موقعيت دارد، از گذشته ها  به اينسو به گونۀ خودسر استخراج میشود.

این کارشناس معادن به این باور است که نگرانی معادن، تنها از استخراج غیرقانونی آن نیست، بلکه افرادیکه به شکل خودسر و غیرحرفه یی در معادن مصروف کندنکاری اند، به دانه های مواد معدنی چون لعل آسیب می رسانند.

 از سوی دیگر، یک کارمند ریاست معادن ولایت کابل که نخواست نامش درگزارش ذکر شود، به آژانس خبری پژواک گفت: "تا کنون هیچ معدن لعل و یاقوت این ولایت، از سوی وزارت معادن و پطرولیم با هیچ شرکتی قرارداد نشده است."

 همچنان محمد گل شرافت ولسوال سروبی ولایت کابل، ميگويد که معادن لعل این ولسوالی از نظر امنیتی، مصوون نميباشند.

موصوف درصحبتى با پژواک گفت: "معادن لعل این ولسوالی، از دو سال به این طرف به شکل خودسر توسط مردم محل کندنکاری شده و به پاکستان قاچاق می شود و گمان میرود که در کنار مردم محل، افراد مسلکی هم بیرون از ساحه با ایشان همکاری داشته باشند."

وی افزود که چندین مرتبه این موضوع را با ریاست معادن ولایت کابل در جریان گذاشته اند؛ امادر زمینه توجه نشده است.

 درعين حال، یک منبع مسوول در ریاست معادن و پطرولیم ولایت کابل، مقامات امنیتی ولسوالی سروبی را در کندنکاری  معادن و قاچاق آن دخیل دانست.

اين فرد مسوول که نخواست نامش درگزارش ذکر شود؛ دلیل عمدۀ استخراج معادن را ناامن بودن مناطقی خواند که این معادن در آنجاها موقعيت دارد.

درعين حال، میرسلام آدم خیل قوماندان امنیۀ ولسوالی سروبی ولایت کابل، ادعاى مبنى براينکه معدن لعل جگدلک درآن ولسوالی توسط افراد محلی به شکل خودسر کندنکاری وقاچاق می گردد، را رد نمود.

وى گفت که امکان دارد قبل از توظيف وى درپست قوماندانى امنيۀ ولسوالى، چنین کاری صورت گرفته باشد؛ اما پس از تقرر وى، هیچ گونه کندنکاری خودسر در معدن جگدلگ صورت نگرفته است.

آدم خيل افزود که درنتيجۀ تلاش ها و همکارى مردم محل، توانسته اند ساحۀ معدن مذکور را مصوون سازند.

جهت دسترسی به خبرهای تازه ، فیچر ها ، مصاحبه ها ، ویدیوها و تصاویر مبایل اپلکیشن آژانس خبري پژواک را دانلود نمایید.

Give us a call on +93 20 220 1814